Thanh Hóa có điều kiện khí hậu, lập địa tương đối phù hợp với sinh trưởng, phát triển của lim xanh. Lim xanh là cây lâm nghiệp đặc trưng, bản địa của tỉnh Thanh Hóa. Trên địa bàn tỉnh lim xanh phân bố chủ yếu nhiều nhất với gần 20.000 ha tại các huyện: Như Xuân, Như Thanh, Thường Xuân, Cẩm Thủy, Bá Thước, Thạch Thành, Hà Trung… Đây là loài nguy cấp, quý, hiếm, hạn chế khai thác, sử dụng. Lim xanh là cây gỗ lớn rất bền, thường dùng trong xây dựng, đồ mộc cao cấp. Không chỉ có vậy, nấm lim xanh còn có giá trị rất cao trong y tế, chăm sóc sức khỏe con người. Nhận thức được giá trị về kinh tế, môi trường sinh thái và bảo tồn đa dạng sinh học của lim xanh, trước năm 1945, người Pháp đã tổ chức trồng hàng chục ngàn ha lim xanh tại Phố Vạc (Cẩm Thủy); Mục Sơn (Thọ Xuân)... Do khai thác quá mức và kéo dài hàng chục năm liên tục, không gắn với phát triển nên các khu rừng lim xanh ngày càng cạn kiệt. Vào thời điểm tháng 1-2018, toàn tỉnh chỉ có gần 20 ngàn ha rừng có lim xanh phân bố tại các huyện: Như Xuân, Như Thanh, Cẩm Thủy, Thường Xuân, Hà Trung, Bá Thước, Thạch Thành,…tương đương hơn 10% diện tích rừng lim xanh trước đây. Do nhiều nguyên nhân mà số lượng và chất lượng cây lim xanh còn rất hạn chế, chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh về đất đai, điều kiện sinh thái.
(Hình ảnh rừng Lim xanh thuộc thôn Thái Học, xã Cẩm Tú, huyện Cẩm Thủy)
Thực hiện các chương trình, dự án lâm nghiệp, tỉnh ta đã tập trung chỉ đạo, triển khai nhiều giải pháp để bảo vệ, khôi phục, phát triển rừng lim. Những tháng đầu năm 2024, các địa phương, đơn vị, chủ rừng trên địa bàn tỉnh đã chủ động tập huấn kỹ thuật trồng và chăm sóc lim xanh; tổ chức cho các hộ nhận khoán đất lâm nghiệp chuẩn bị tốt hiện trường; cung ứng vật tư, cây giống “đầu vào”, chỉ đạo trồng mới 50 ha rừng lim xanh hỗn giao với các cây lâm nghiệp khác.
Kết quả, từ năm 2018 đến tháng 6/2024, toàn tỉnh đã trồng lim xanh tập trung và hỗn giao với các loài cây như luồng, keo tai tượng, khoanh nuôi tái sinh tự nhiên, trồng phân tán, trồng bổ sung được gần 8.000 ha rừng lim xanh, đưa tổng số rừng lim xanh của Thanh Hóa hiện nay lên gần 28.000 ha. Nhìn chung, rừng lim trồng mới được chăm sóc, bảo vệ, sinh trưởng, phát triển tốt.
Nhằm khôi phục và phát triển rừng lim xanh, Chi cục Kiểm lâm tỉnh đã và đang phối hợp với UBND các huyện triển khai một số giải pháp như tuyên truyền nâng cao nhận thức cho Nhân dân và cộng đồng về giá trị kinh tế, văn hóa, khoa học, môi trường của cây lim xanh gắn với đời sống cộng đồng. Tuyển chọn những cây lim xanh sinh trưởng, phát triển tốt, đủ tiêu chuẩn công nhận cây trội lấy giống, chủ động nguồn giống phục vụ gieo ươm. Huy động và lồng ghép các nguồn vốn để thực hiện có hiệu quả khôi phục và phát triển rừng lim xanh. Chủ động bảo vệ an toàn rừng lim xanh hiện có. Phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành Trung ương, các tổ chức quốc tế kêu gọi hỗ trợ tài chính, kỹ thuật cho việc quản lý rừng bền vững và cấp chứng chỉ rừng đối với rừng tự nhiên, rừng trồng có lim xanh, nhằm đáp ứng yêu cầu thị trường thế giới và nâng cao giá trị gia tăng ngành lâm nghiệp. Mục tiêu đặt ra là rừng lim xanh Thanh Hóa sẽ sớm được khôi phục, xây dựng thương hiệu một trong bốn loài gỗ tứ thiết của Việt Nam: “Đinh, lim, sến, táu”. Bảo tồn, phát triển bền vững nguồn gen cây lim xanh, phát huy những giá trị về văn hóa, khoa học, môi trường, đồng thời nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả kinh tế, xóa đói, giảm nghèo cho người dân miền núi tỉnh ta.